In een Tokiose vergaderzaal beëindigen rivalen een dreigende format war, en leggen onbedoeld de basis voor de streamingrevolutie
De spanning in de vergaderzaal is voelbaar. Het is 15 september 1995, ergens in Tokyo. Japanse, Amerikaanse en Europese onderhandelaars zitten rond een tafel bezaaid met technische documenten en juridische concepten. Buiten haasten salarymen zich naar metrostations, fotograferen toeristen tempels. Niemand weet dat hier, in deze kamer, de toekomst van thuisentertainment op het spel staat. Twee kampen. Twee technologieën. Maanden van uitputtende onderhandelingen. De mannen aan tafel weten wat er gebeurt als ze falen: een herhaling van de Betamax-catastrofe, miljarden aan verloren investeringen, een Hollywood dat weigert te kiezen.
De format war
Om te begrijpen wat er die ochtend gebeurt, moeten we terug naar het begin van de jaren negentig. De compact disc heeft de muziekindustrie getransformeerd. Philips en Sony, de uitvinders, verdienen miljarden aan licenties. Maar de cd kan maximaal vierenzeventig minuten audio bevatten, genoeg voor muziek, te weinig voor een speelfilm. De droom is helder: een digitale schijf die Hollywood naar de huiskamer brengt. Kristalhelder beeld. Bioscoopgeluid. Geen terugspelen, geen verslijten.
In Eindhoven werken ingenieurs van Philips aan een opvolger. In samenwerking met Sony ontwikkelen ze de Multimedia Compact Disc. Het modulatiesysteem, ontworpen door Kees Schouhamer Immink, maximaliseert de opslagcapaciteit. Aan de andere kant van de wereld smeedt Toshiba een alliantie met Time Warner. Hun formaat heet de Super Density disc. Een andere techniek, een ander ontwerp, dezelfde ambitie. In januari 1995 lanceren beide kampen hun formaten op persconferenties. De format war is officieel begonnen.
De druk van buitenaf
De entertainmentindustrie kijkt toe met groeiende onrust. Hollywood herinnert zich de Betamax-catastrofe nog te goed, Sony's formaat verloor van de breder gesteunde VHS, miljarden verdampten. Dan mengt de computerindustrie zich in de strijd. Op 3 mei 1995 publiceert een coalitie van vijf giganten, IBM, Apple, Compaq, Hewlett-Packard en Microsoft, een gezamenlijk persbericht. De boodschap is onmiskenbaar: wij accepteren alleen één formaat. Kies. Of wij kiezen voor geen van beide. Alan Bell van IBM leidt de technische evaluatie. Lou Gerstner, president van IBM, oefent druk uit op beide kampen. De druk is immens.
Het beslissende kwartier
In de vergaderzaal in Tokyo worden de laatste bezwaren weggenomen. Taizo Nishimuro, Executive Vice President van Toshiba, is een van de drijvende krachten achter de onderhandelingen. Kees Schouhamer Immink heeft het EFMPlus modulatiesysteem ontworpen dat straks in de nieuwe standaard wordt opgenomen. Het voorstel dat op tafel ligt is revolutionair: geen winnaar, geen verliezer. Een fusie. De fysieke structuur van de Super Density disc, twee dunne schijven aan elkaar gelijmd voor dubbellaagse capaciteit, gecombineerd met het EFMPlus modulatiesysteem van Philips en Sony.
De overeenkomst wordt bereikt. Het gezamenlijke persbericht wordt vrijgegeven. De wereld hoort het nieuws: de format war is voorbij. Er komt één standaard. De Digital Versatile Disc. De DVD. Nishimuro zal later verklaren: "Het is een overwinning voor de consument. Niemand wil iets kopen dat na twee of drie jaar verouderd kan zijn."
Een schijfje dat de wereld veranderde
De directe nasleep verloopt snel. Op 8 december 1995 worden de definitieve specificaties vastgelegd. Op 1 november 1996 verschijnen de eerste DVD-spelers in Japanse winkels. De prijzen zijn hoog, bijna duizend dollar, maar de kwaliteit is onmiskenbaar. Hollywood omarmt het formaat. De VHS-band begint zijn langzame afdaling naar de geschiedenisboeken.
De gevolgen reiken verder dan iemand op 15 september 1995 kon voorzien. De DVD wordt niet alleen een vervanger van de videoband, maar de infrastructuur waarop een geheel nieuwe industrie zal verrijzen. Netflix begint in 1997 als DVD-postorderbedrijf, zonder de universele standaard die op deze septemberdag wordt geboren, geen rode enveloppen, geen algoritmes die kijkgedrag analyseren, geen streamingrevolutie. In vijftien minuten besloten rivalen tot samenwerking. Die keuze, niet de technologie zelf, maar de bereidheid om ego's opzij te zetten, veranderde de manier waarop de wereld naar films kijkt. Nog altijd.
Lees het verhaal terug
Bewaar de tekst van deze aflevering om rustig na te lezen.
Download transcript (TXT) Deze leesversie is gebaseerd op het afleveringsscript. De tekst is niet woordelijk gecontroleerd tegen de uiteindelijke audio. Regieaanwijzingen en productienotities zijn weggelaten.